Het effect van verschillende diëten op het darmmicrobioom

Het effect van verschillende diëten op het darmmicrobioom
(Last Updated On: januari 26, 2021)
*For the English article, please select ‘English’ in the top right corner/drop down menu 

In de afgelopen jaren is er steeds meer wetenschappelijk bewijs naar voren gekomen over het belang van ons darmmicrobioom. Daarnaast is er veel bewijs geleverd dat wat we eten een grote invloed heeft op de gezondheid van ons microbioom! Maar wat zijn de effecten van verschillende diëten op het darmmicrobioom? Moeten we veganistisch zijn? Keto-dieet volgen? Of gewoon een standaard dieet?

Diet gut microbiome

Het Darmmicrobioom

Als je meer artikelen op mijn blog hebt gelezen, weet je inmiddels dat het darmmicrobioom een essentieel onderdeel is van gezondheid.

Je darmmicrobioom bestaat uit biljoenen bacteriën die in je dikke darm leven. Er zal altijd een mix zijn van gezonde en ongezonde bacteriën, en zolang dit in balans is, hebben we een gezonde darm.

Het meeste voedsel dat we eten, wordt in onze dunne darm verteerd. Een deel van het voedsel dat we eten, voornamelijk vezels, is onverteerbaar en vormt de energiebron voor ons darmmicrobioom.

Wanneer ons darmmicrobioom vezels afbreekt, produceert het voedingsstoffen voor ons zoals vitamine K, butyraat en andere korte keten vetzuren (SCFA).

Dit zijn voedingsstoffen voor ons, maar ook voedingsstoffen voor de cellen in onze darmwand. Om onze darmen gezond te houden en goed te laten functioneren.

Naast het gelukkig houden van onze darmen, hebben de darmbacteriën ook invloed op onze emoties, honger en verzadiging en lichaamsgewicht. (En nog veel meer!)

Aan de andere kant is een ongezond darmmicrobioom in verband gebracht met tal van ziekten. Zoals hart- en vaatziekten, obesitas, diabetes, kanker, prikkelbare darmsyndroom (PDS) en neurologische aandoeningen.

Dieet en het darmmicrobioom

Ons darmmicrobioom is enorm belangrijk voor onze gezondheid en ons welzijn. Wat we eten, bepaalt hoe gezond ons darmmicrobioom is. Een gezond darmmicrobioom wordt geïdentificeerd door een grote diversiteit aan bacteriën in de darm. En dit is waar diëten een verschil kunnen maken in de algehele gezondheid!

In een grote reviewstudie in 2019 werd duidelijk dat verschillende diëten verschillende effecten hebben op het darmmicrobioom. Je darmmicrobioom verandert voortdurend, afhankelijk van wat je eet, of je gestrest bent, hoe je slaapt, lichamelijke activiteit, enzovoort. Deze kleine dagelijkse variaties zijn niet van belang. Alleen als we ons dieet (of levensstijl) drastisch en voor langere tijd veranderen, zal ons microbioom er ook drastisch op reageren.

Veranderingen in het darmmicrobioom zijn niet per se slecht. Sommige diëten laten ons achter met een gezonder microbioom dan voorheen. Terwijl andere diëten zorgen voor een ongezonder microbioom en soms zelfs blijvende darmproblemen! Het is dus belangrijk om te weten waar je aan begint voordat je met de nieuwste dieetrage start.

Vegan/Vegetarisch dieet

Veganisten en vegetariërs streven naar een plantaardig dieet. Vegetariërs gebruiken wel zuivelproducten, eieren of vis. En mensen die vegan zijn, eten helemaal geen dierlijke producten (zelfs geen honing).

Een vegetarisch / veganistisch dieet vertoonde hogere verhoudingen van de gezonde bacteriën en een vermindering van de ongezonde darmbacteriën. In een andere reviewstudie uit 2020 werd deze bevinding bevestigd, en ze ontdekten ook dat er een toename was in de productie van SCFA in het veganistische dieet.

Glutenvrij Dieet

Het glutenvrije dieet (GFD) is een dieet dat nodig is om te volgen voor een klein aantal mensen met coeliakie. Het is een auto-immuunziekte waarbij gluten (een eiwit) ontstekingen in de darmen veroorzaken. Klik hier voor meer informatie over gluten en coeliakie.

Veel mensen die om gezondheidsredenen niet glutenvrij hoeven te eten (dus mensen zonder coeliakie), kiezen er toch voor om glutenvrij te eten. Ook al is een glutenvrij dieet niet gezonder dan een dieet met gluten.

Bij mensen die gedurende 1 maand een glutenvrij dieet volgden, is aangetoond dat ze minder gezonde darmbacteriën en meer ongezonde darmbacteriën hebben. Dit leidt ook tot een vermindering van de productie van SCFA en de algehele darmgezondheid.

Een deel hiervan is naar mijn mening te verklaren door de slechte kwaliteit van veel glutenvrije producten die te koop zijn. Als een glutenvrij dieet goed wordt uitgevoerd, met voldoende afwisseling, dan verwacht ik minder effect op het darmmicrobioom. Volg echter geen glutenvrij dieet als het niet nodig is. En als je dat doet, praat dan met een diëtist om ervoor te zorgen dat je genoeg vezels en diversiteit in je dieet hebt! Klik hier om een gratis kennismakingsgesprek in te plannen bij de Positive Gut-diëtist.

Ketogeen dieet

Het ketogeen dieet is een vetrijk en koolhydraatarm dieet. Het heeft een aantal veelbelovende resultaten opgeleverd in de behandeling van epilepsie en veel mensen gebruiken het om af te vallen (hoewel de resultaten op de lange termijn niet erg veelbelovend zijn).

De studie toonde een toename van ongezonde bacteriën en darmontstekingen aan tijdens het ketogene dieet. Daarbij bleek een vermindering van de gezonde darmbacteriën en minder productie van SCFA. Er zijn zorgen over de gezondheid van de darmwand wanneer het dieet voor een langere periode wordt gevolgd.

Een veel voorkomende bijwerking van een ketogeen dieet is constipatie, wat te wijten is aan een gebrek aan voedingsvezels.

Dit is voor mij reden genoeg om het ketogene dieet niet als een gezonde manier van eten of afvallen te beschouwen.

Het low FODMAP Dieet

Het low FODMAP-dieet wordt gebruikt bij de behandeling van PDS. Voor een uitgebreide uitleg over het dieet, klik hier. Het is een eliminatiedieet dat veelbelovende resultaten laat zien bij het verminderen van PDS-symptomen. Tijdens het dieet worden meerdere voedselgroepen voor een korte periode (bij voorkeur 2-6 weken) uit het voedingspatroon verwijderd voordat ze opnieuw worden geïntroduceerd en eventuele triggers worden gevonden. Omdat er veel voedselgroepen worden weggelaten, vertoont het dieet een effect op het microbioom.

Een langdurig FODMAP-dieet heeft aangetoond dat het de bacteriële diversiteit in de darmen vermindert en kan resulteren in een vermindering van de SCFA. Voor meer informatie over het FODMAP-dieet op lange termijn, klik hier.

Het FODMAP-dieet kan een geweldige manier zijn om triggers voor jouw PDS-symptomen te achterhalen, maar doe het altijd onder begeleiding van een gespecialiseerde diëtist! Klik hier om te bespreken hoe ik kan helpen.

Westerse Dieet

Het westerse dieet (WD) is het dieet waar veel mensen mee opgroeien. Het is het gemiddelde dieet in ontwikkelde landen en bestaat uit veel vlees, geraffineerde suiker en bewerkte voedingsmiddelen.

De combinatie van deze voedingsmiddelen leidt tot een vermindering van de diversiteit van het microbioom, ontstekingen in de darmen, en een vermindering van de darmbarrière. Het zorgt dus voor ongezonde darmen.

Mediterrane dieet

Het mediterrane dieet verwijst naar het dieet dat in de vroege jaren zestig werd gevolgd door de mensen in Griekenland en Zuid-Italië. Dit dieet bestond voornamelijk uit fruit, groenten, olijfolie, noten, peulvruchten en volkoren granen. Het had een lage inname van dierlijke producten. Dit dieet is in verband gebracht met tal van gezondheidsvoordelen en het toont ook zijn resultaat in het darmmicrobioom.

Op het mediterrane dieet werd de totale diversiteit van het microbioom vergroot en was er een verhoogde productie van SCFA. En ik durf te zeggen, dit is het gezondste dieet dat je kunt volgen. Een ander voordeel van het mediterrane dieet is dat het geen moeilijk dieet is om te volgen. Eet gewoon onbewerkt voedsel, eet alles wat de natuur ons heeft gegeven en niet te veel vlees.

Conclusie:

De onderstaande afbeelding toont een overzicht van de diëten en hun verschillende effecten op het darmmicrobioom en de darmgezondheid. Als je zo gezond mogelijk wilt eten, probeer dan het mediterrane dieet of ga voor een vegetarisch / veganistisch dieet met voornamelijk volkoren en onbewerkte plantaardige producten.

Als je een FODMAP-dieet of glutenvrij dieet wilt volgen, neem dan altijd contact op met een diëtist. Zorg ervoor dat je al je voedingsstoffen binnenkrijgt en blijf er niet te lang aan vasthouden. Klik hier om een gratis kennismakingsgesprek in te plannen bij de Positive Gut-diëtist.

Diet and microbiome
Source: Rinninella E, Cintoni M, Raoul P, et al. Food Components and Dietary Habits: Keys for a Healthy Gut Microbiota Composition. Nutrients. 2019;11(10):2393. Published 2019 Oct 7. doi:10.3390/nu11102393



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *