Inflammatoire Darmziekten: Crohn & Colitis Ulcerosa

Inflammatoire Darmziekten: Crohn & Colitis Ulcerosa
(Last Updated On: maart 6, 2020)

Chronische ontsteking in het spijsverteringskanaal, ook wel bekend als inflammatoire darmziekte. Inflammatoire darmziekte (in het Engels Inflammatory Bowel Disease (IBD)) bestaat uit colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn. Verwar IBD niet voor Prikkelbaar Darm Syndroom (PDS en in het Engels IBS). Ondanks dat de namen redelijk vergelijkbaar zijn, zijn ze zo verschillend als dag en nacht. Lees door voor meer informatie over IBD: de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa en hoe deze te behandelen met voeding en leefstijl.

De informatie op Positive Gut is alleen voor informatieve doeleinden. De informatie is niet bedoeld als vervanging voor professioneel medisch advies, diagnose of behandeling. Raadpleeg altijd jouw arts als je je zorgen maakt over jouw gezondheid.

IBD Crohn and colitis

Wat is IBD

Eind 2019 publiceerde de British Society of Gastroenterology een consensusrichtlijn over het beheersen van IBD bij volwassenen. Een mooi overzicht van alles wat op dit moment over IBD bekend is. In mijn onderstaande artikel probeer ik een overzicht te geven van wat er op het moment van schrijven bekend is.

Zoals hierboven vermeld, is IBD de afkorting van Irritable Bowel Disease/Inflammatoire Darmziekten. Het is een chronische ontsteking (inflammatie) die kan oplaaien in het spijsverteringskanaal die bestaat uit colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn. In het geval van Crohn kan de ontsteking overal aanwezig zijn, van de mond tot de anus. In het geval van colitis ulcerosa zal het aanwezig zijn in het laatste deel van de dikke darm.

IBD is de ontsteking van het slijmvlies van jouw spijsverteringskanaal. Deze ontsteking kan periodes van remissie hebben (als het kalm is) en opvlammingen. Je kunt jouw periodes van remissie beïnvloeden en verlengen en opvlammingen zoveel mogelijk voorkomen als je de juiste dingen doet. Maar soms zal de ontsteking er nog steeds zijn, zelfs als je alles goed hebt gedaan.

Bij colitis ulcerosa ervaart meer dan 90% van de mensen één of meer terugvallen na hun eerste aanval. Een snelle terugval na de eerste aanval (binnen 2 jaar) wordt in het algemeen geassocieerd met een slechter ziekteverloop.

Symptomen van IBD

De symptomen die optreden bij zowel de ziekte van Crohn als colitis ulcerosa lijken erg op elkaar. Dat is de reden waarom symptomen geen betrouwbare manier zijn om de ziekte vast te stellen.

Veel voorkomende symptomen zijn verhoogde ontlastingsfrequentie, diarree, rectale bloedingen en slijm bij de ontlasting.

Diagnose van IBD

Onderscheid maken tussen Crohn en Colitis is niet altijd gemakkelijk, omdat beide vergelijkbare symptomen kunnen vertonen in dezelfde delen van het spijsverteringskanaal. Er is echter een consensus over de diagnose van zowel Crohn’s als Colitis.

Wanneer IBD op jonge leeftijd (kind) wordt vastgesteld, is het ziekteverloop vaak uitgebreider dan wanneer de eerste symptomen op volwassen leeftijd voorkomen.

Colitis Ulcerosa

Colitis ulcerosa wordt vaak gediagnosticeerd met een sigmoïdoscopie, waarbij ze met een kleine camera in de laatste 20 cm van je dikke darm kunnen kijken. Of een ileocolonoscopie, waarbij ze je volledige dikke darm en het laatste deel van je dunne darm controleren.

Als de ontsteking hoger ligt dan de dikke darm, zal de ziekte waarschijnlijk Crohn zijn.

Ziekte van Crohn

Voor de ziekte van Crohn is er niet een enkele definitie die deze vastlegt. En vaak is een combinatie van tests nodig om het te identificeren. Die tests kunnen bestaan uit een klinische geschiedenis en onderzoek, ileocolonoscopie, beeldvorming van de dunne darm, bloedtest en histologie (waar ze de gezondheid van de cellen in het spijsverteringskanaal controleren na het nemen van een biopsie). De combinatie van de resultaten van deze tests kan de arts voldoende informatie geven om te bepalen of het Crohn is of niet.

Behandeling: voeding en leefstijl

Vaak worden de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa behandeld met een combinatie van medicatie, voeding en levensstijl. Omdat ik geen arts ben, zal ik me concentreren op het voedings- en levensstijlgedeelte voor de mensen die in remissie zijn (geen opvlammingen op dit moment). Raadpleeg jouw arts voor vragen over de medicatie die bij Crohn of Colitis past, of over wat je moet doen tijdens een opvlamming.

Wanneer mensen een ernstige opvlamming van hun symptomen hebben en opgenomen worden in een ziekenhuis, kan enterale voeding (ook wel sondevoeding genoemd) worden gebruikt om de voedingsstatus te verbeteren. Omdat dat meestal in ziekenhuizen of thuis wordt gebruikt en door diëtisten in ziekenhuizen wordt verstrekt. Ik zal daar ook niet verder op ingaan.

Voeding en IBD

Ondervoeding komt relatief vaak voor bij IBD. Wanneer eten pijn doet of het spijsverteringskanaal pijn doet, is het veel minder aantrekkelijk om voldoende te eten. Afgezien daarvan vraagt een ontsteking veel energie en verhoogt zo de energiebehoefte van het lichaam. De ontsteking kan het vermogen van het lichaam verminderen om voedingsstoffen op te nemen en er kan energieverlies optreden met bijvoorbeeld diarree.

Verschillende voedingsstoffen zijn in verband gebracht met een toename van het risico op opvlammingen bij IBD. Dit is onder andere suiker, vet, granen en zelfs voedingsvezels, fruit, groenten en eiwitten. Maar er is nog geen krachtig bewijs voor een van deze factoren. De verhoogde inname van bewerkte voeding en fastfood in het westerse dieet verhoogt aantoonbaar het risico op het ontwikkelen van IBD.

Bij IBD wordt een gevarieerd dieet geadviseerd dat voldoet aan de voedingsbehoeften van het lichaam. Geen enkel type eliminatiedieet is tot nu toe effectief gebleken tegen terugval bij IBD (ook geen glutenvrije of lactosevrije diëten). Behalve als je bewezen intoleranties hebt, is het niet nodig om een eliminatiedieet te volgen.

Het huidige voedingsadvies voor IBD is als volgt:

Uitgebreide inname van:
Fruit
Groente
Volkoren granen
Noten en zaden
Gezonde onverzadigde vetten en omega-3 vetten/visolie
Eiwitrijke voedingsmiddelen
Kurkuma
Beperkte/minimale inname van:
Vetrijke voeding, met name dierlijk vet
Rood en bewerkt/gerookt/gezouten vlees
Verzadigd vet en omega-6 vetzuren
Suikerrijke voeding
Bewerkte voeding
Alcohol

Vezels zouden geen problemen moeten opleveren wanneer je IBD hebt. Het kan alleen een probleem vormen als de ontsteking de doorgang in het spijsverteringskanaal ‘blokkeert’. Tijdens een opvlamming wordt het aanbevolen om de totale vezelinname te verminderen en over te schakelen naar een vezelarm dieet, om je darmen een ‘pauze’ te geven. Na de opvlamming is het belangrijk om de vezels terug in je dieet te krijgen, omdat een vezelarm dieet dysbiose van de microbiota kan bevorderen.

Van cannabis (CBD) is bewezen dat het de IBD-symptomen verbetert. Het heeft een vermindering aangetoond van misselijkheid en maagzuur, heeft ontstekingsremmende effecten en kan de darmmotiliteit verminderen. Als je CBD wilt proberen, houd er dan rekening mee dat dit niet hetzelfde is als de THC waarmee je high wordt. Koop een medisch en goed getest supplement.

Er zijn verschillende vitamines en mineralen die het risico lopen op een tekort bij IBD.

Vitamine D-tekort komt vaak voor bij mensen met IBD, vooral bij het gebruik van op corticosteroïden gebaseerde medicatie. Klik op deze link als je meer wilt lezen over vitamine D (suppletie) en IBD. Afgezien van vitamine D is calcium ook vaak deficiënt. Vitamine D en calcium worden vaak gecombineerd in een supplement, zodat je twee vliegen in één klap kunt vangen.
Magnesium. Er wordt gedacht dat magnesium verloren gaat met overmatige ontlasting/diarree. Symptomen van een magnesiumtekort zijn onder meer buikkrampen en vermoeidheid. Suppletie kan nuttig zijn, maar orale suppletie kan de symptomen van diarree verergeren.
IJzer. Ontsteking remt de absorptie van ijzer. Tijdens de remissieperioden kan een supplement met een maximale dosering van 100 mg elementair ijzer worden ingenomen.

Als je je zorgen maakt over jouw vitamine D, magnesium, calcium en ijzergehalte, neem dan contact op met je specialist of huisarts om de waarden te laten testen en de juiste behandeling te krijgen.

Diëten zoals het FODMAP-dieet kunnen soms effectief zijn als de IBD aanwezig is in combinatie met functionele darmklachten (PDS). Als je een FODMAP-dieet wilt proberen, vraag dan altijd de hulp van een diëtist!

Probiotische supplementen zijn nog niet effectief gebleken bij de behandeling van IBD.

Wil je jouw voedingspatroon optimaliseren voor IBD of wil je het FODMAP-dieet volgen? Plan een online consult bij mijn online diëtistenpraktijk Darm diëtist, en ik zal je helpen met al je vragen!

Leefstijl en IBD

Als je de ziekte van Crohn hebt en je rookt, probeer dan te stoppen. Mensen die nog nooit hebben gerookt of zijn gestopt met roken, hebben een algeheel beter ziekteverloop dan rokers. Er wordt geen verschil gevonden in licht roken (minder dan 10 per dag) of passief roken in vergelijking met zwaar roken.

Als je colitis ulcerosa heeft en je rookt. Probeer te stoppen. Het totale risico op een opvlamming wordt na het stoppen iets hoger. Maar de algehele gezondheidsvoordelen van stoppen met roken wegen zwaarder dan het verhoogde risico op opvlammingen.

Stress is ook gelinkt aan opvlammingen van IBD. Probeer stressoren in jouw dagelijks leven te identificeren en probeer oplossingen te vinden om ze te minimaliseren. Psychologische hulp zoals psychotherapie en ontspanningstechnieken kunnen hierbij helpen. Andere opties zijn fysieke activiteit zoals yoga, wandelen of sporten en een ontspannende hobby.

Heb je IBD? Wat doe je momenteel om opvlammingen te voorkomen? Hoe werkt het voor je? Laat het me weten!



Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *