SIBO (bacteriële overgroei in de dunne darm)

SIBO (bacteriële overgroei in de dunne darm)
(Last Updated On: december 9, 2019)
*For the English article, please select ‘English’ in the top right corner/drop down menu 

Bacteriële overgroei in de dunne darm, ofwel SIBO is een abnormale verdeling van jouw darmbacteriën over jouw dunne en dikke darm, en soms zelfs je maag.

Jouw darmbacteriën hebben de kans gekregen om zich te settelen op plekken van jouw spijsverteringskanaal, waar ze niet zouden moeten zijn. En dit kan leiden tot symptomen.

De darm microbiota speelt een belangrijke rol in jouw immuunsysteem, je stofwisseling, jouw darmbeweging en de algehele gezondheid van jouw darmen. (Voor meer informatie en mijn artikel over darm microbiota en probiotica, klik hier)

(Op deze pagina gebruik ik affiliate links van bol.com. Dit zijn producten die ik persoonlijk heb uitgekozen, omdat ik ze goed vind. Niet omdat ik door de fabrikant gesponsord wordt. Hierbij verwijs ik met een link naar de productpagina op bol.com. Als je die link volgt en zo’n product koopt krijg ik een commissie van bol.com, omdat ik indirect reclame heb gemaakt. Voor jou maakt dit niets uit, de prijs van je product is niet anders dan dat je gelijk naar bol.com zou zijn gegaan.)

Wat is SIBO?

SIBO betekent dat jouw darmbacteriën zich hebben verplaatst naar jouw dunne darm. Meestal heeft de dunne darm zeer weinig bacteriën. En de meeste van jouw darmbacteriën zijn aanwezig in jouw dikke darm. Het is belangrijk om dit zo te houden.

De dunne darm is de plaats waar voedsel wordt verteerd en waar je alle voedingstoffen uit jouw voedsel absorbeert. Dit betekent dat er veel onverteerd of gedeeltelijk verteerd voedsel in jouw dunne darm is. Als je daarbij te veel bacteriën in jouw dunne darm hebt, dan zullen deze gelijktijdig met jou beginnen met het verteren van jouw voeding. En dat is waar je symptomen beginnen.

De bacteriën die zich hebben gevestigd in jouw dunne darm, produceren gas en zuren (als je daar meer over wilt lezen, klik hier voor mijn artikel) net zoals ze zouden doen in jouw dikke darm. Het enige nadeel is dat er zo veel meer voedsel voor ze is in jouw dunne darm! Hierdoor produceren ze veel meer gas en zuur dan dat ze zouden doen in jouw dikke darm. Al dit extra gas is opgesloten in jouw dunne darm en zorgt voor een opgeblazen gevoel (klik hier voor mij artikel).

Heb je SIBO en kom je er zelf niet uit met de voeding? Wil je graag begeleiding van een gespecialiseerd diëtist? Plan dan een online consult in bij mijn diëtistenpraktijk Darm diëtist, en ik help je verder met al jouw vragen!

SIBO

De oorzaak van SIBO

SIBO ontstaat niet vanuit het niets. Jouw lichaam is perfect ontworpen om ervoor te zorgen dat jouw bacteriën precies blijven waar je ze hebben wilt.
Je lichaam doet dit door bepaalde milieu’s te creëren die passen bij de bacteriën die er moeten wonen en welke nadelig zijn voor de overige bacteriën.

Zo heeft bijvoorbeeld jouw spijsverteringskanaal verschillende pH (a.k.a zuurgraad) niveaus. Je weet wellicht dat jouw maag een zeer lage pH heeft (zeer zuur), wat een slecht milieu is voor de meeste bacteriën en veel van hen doodt. Dit is goed, omdat je maag de poort is van de buitenwereld naar je darmen. Je wilt niet dat schadelijke bacteriën van buitenaf de kans krijgen om zich te settelen in je darmen. De meest gunstige pH voor de meeste bacteriën om in te wonen is een beetje hoger, en dus minder zuur. Een beetje verder naar beneden, in je dunne darm, begint de pH een beetje omhoog te gaan. Maar niet genoeg om daadwerkelijk uitnodigend te zijn voor de meeste bacteriën om in te wonen. Echter, hoe verder je naar beneden gaat, hoe minder zuur het wordt. Je lichaam begint met het toevoegen van spijsverteringssappen, die een hoog pH-niveau hebben. Hoe verder naar beneden door je spijsverteringskanaal je gaat, hoe minder zuur je zult zijn. Hierdoor zullen er steeds meer bacteriën aanwezig zijn.

Het laatste deel is jouw dikke darm. Die is niet zuur meer en zit tjokvol met bacteriën! Dat is een goede zaak. Omdat je me wellicht al eens hebt horen zeggen….. Jouw darmbacteriën zijn je vrienden! De dikke darm is de ideale omgeving voor jouw darmbacteriën om in te leven. Het is warm, heeft de juiste pH, het is vochtig, en er is zeer weinig zuurstof wat ideaal is voor de meeste van je vrienden die zeker geen zuurstof willen! In de dikke darm is het zo druk, dat jouw darmbacteriën in een constante strijd zijn om hun plaats te eisen. Dit is gunstig, omdat op deze manier slechte bacteriën een kleinere kans hebben om zich te vestigen.

Maar nu, hoe ontstaat de SIBO dan?

Als om wat voor reden dan ook, de pH van jouw dunne darm te hoog wordt of het voedsel niet snel genoeg door je spijsverteringskanaal beweegt (bijvoorbeeld als gevolg van stress, intoleranties of problemen met het spijsverteringskanaal), zullen jouw bacteriën met liefde in jouw dunne darm gaan wonen. Met een hogere pH, is de dunne darm is in principe hetzelfde als de dikke darm, maar dan met veel meer voedsel! Nou, makkelijke keuze voor de bacteriën toch? Dus zullen ze zich verplaatsen naar het voedsel paradijs. Jammer dat dit voor jou alleen heel vervelend is.

Omdat SIBO begint wanneer de pH in jouw dunne darm is niet laag genoeg is, is het feitelijke startpunt van SIBO de maag. Zoals ik zei, de maag is het meest zure deel. Als er iets misgaat in de maag, en de pH wordt te hoog, zal de rest van je spijsverteringskanaal lijden aan een mindere zuurgraad.

De meest bekende oorzaken van het verstoren van de zuurgraad in je maag is ofwel het gebruik van maagzuurremmers of het hebben van een maagzweer (de ‘Helicobacter pylori’ bacterië die dit veroorzaakt, produceert base in de maag om te kunnen overleven). Beide veranderen jouw pH-waarden en laat je achter met minder zuur maagzuur.

Wat daarbij ook meespeelt, is dat met het ouder worden de hoeveelheid maagzuur in je maag ook afneemt. Maar ook je kans op het gebruiken van maagzuurremmers wordt steeds hoger! Nou, dan heb je dus een dubbel probleem!

SIBO symptomen

SIBO kan worden herkend door een aantal symptomen, die erg lijken op PDS-symptomen (voor mijn artikel over PDS, klik hier). En onderzoek toont zelfs aan dat bacteriële overgroei een trigger kan zijn voor PDS-symptomen en vice versa.

SIBO symptomen
Winderigheid
Opgeblazen gevoel, begint meestal binnen 5 minuten na een maaltijd
Diarree (klik op de link voor mijn artikel over diarree)
Buikpijn en/of krampen
Vitamine- en voedingstekorten

SIBO Diagnose

Er zijn 3 manieren om SIBO te diagnosticeren:
Ten eerste. SIBO kan worden gediagnosticeerd door het doen van een waterstof ademtest. Die is vergelijkbaar met degene beschrijf ik in mijn artikel over lactose-intolerantie (Klik op de link). Maar in dit geval drink je een mengsel van water met glucose of lactulose. De bacterie produceert waterstof als deze glucose of lactulose verteert en dit kan worden gemeten in je adem. Dit kan wat informatie geven over de vraag of de bacteriën hoog in jouw spijsverteringskanaal zitten.

sibo

Ten tweede. Het doen van een zeer invasieve test met een monster van jouw dunne darm. Maar omdat het zeer invasief voor de patiënt, wordt dit nauwelijks gedaan.

Ten derde. Een trial and error met antibiotica. Als je symptomen verminderen met antibiotica, dan is de kans groot dat ze worden veroorzaakt door bacteriën. Maar dit zou ik nooit aanraden aan mijn klanten, omdat antibiotica ook gewoon al je goede bacteriën doden!

Met SIBO zijn artsen en wetenschappers nog steeds bezig om te besluiten wat de beste manier is om het te diagnosticeren. Dus de meeste mensen zullen hun dieetplan baseren op de symptomen die ze ervaren, en geen test.

Kan SIBO Gewichtstoename of Gewichtsverlies Veroorzaken?

Het is niet zeker of de SIBO zelf daadwerkelijk een invloed kan hebben op het lichaamsgewicht. Een van de symptomen is tekorten aan nutriënten en vitamines, en dat kan indirect invloed hebben op jouw lichaamsgewicht. Als je nutriënten of vitamine tekorten hebt, betekent dit in feite betekent dat jouw lichaam op haar reserves moet functioneren. Waardoor je gewicht zal verliezen.

De tekorten kunnen beginnen te vormen, omdat de bacteriën in jouw dunne darm het moeilijker voor je maken om alle voedingsstoffen uit jouw voedsel te absorberen. De bacteriën concurreren met jou om de voedingsstoffen en ze remmen de functie van de spijsvertering sappen. Waardoor je met minder voedingswaarde uit je voeding overblijft.

Daarbij komt, als je SIBO symptomen zoals een opgeblazen gevoel, maagpijn en diarree hebt, dan is de kans groot dat je niet zo veel eetlust hebt en dus niet zo veel eet. Wat op zich zou leiden tot gewichtsverlies.

SIBO Protocol

Een waterdichte manier om je te ontdoen van bacteriën in jouw spijsverteringsstelsel is antibiotica (Klik voor mijn artikel over probiotica en antibiotica). Helaas doodt dit al jouw bacteriën en is het dus een heel slecht idee, tenzij strikt noodzakelijk.

Dus, we gaan de SIBO behandelen op een meer natuurlijke manier. Vergeet echter niet, als je lichamelijke klachten hebt waar je je zorgen om maakt, bespreek dit dan altijd met je dokter! De informatie die ik verstrek is niet specifiek voor jouw persoonlijke situatie.

De behandeling van SIBO wordt meestal gedaan door ervoor te zorgen dat het maagzuur terug komt op zijn oorspronkelijke zuurgraad en door de darmen te helpen om goed te kunnen bewegen.
De basics zijn:
1. Vaststellen van de oorzaak van de afwijking
2. Aanpassen van jouw voeding
3. Het behandelen van de bacteriële overgroei
4. Het behandelen van voedingstekorten (als ze bestaan)
5. Het creëren van een gezonde levensstijl

Vaststellen van de oorzaak van de afwijking

Als het probleem ligt bij de zuurgraad van het maagzuur, dan is het het beste om daar te beginnen. Als je gebruik maakt van maagzuurremmers, kan het verstandig zijn om de dosering hiervan met jouw arts te bespreken. In dit geval, hoe minder te beter! Maar besluit dit nooit op eigen houtje!

Help je maag een beetje door zure voedingsmiddelen aan jouw dieet toe te voegen. Het is het beste om zure voeding aan elke maaltijd toe te voegen, om zo een beetje extra zuurgraad in jouw maag te krijgen. Voorbeelden zijn: citroenen, kefir, augurken, zuurkool of zelfs een klein shotje van appelazijn.

Als je geen grote liefhebber van de zure smaak bent, zou je ook kunnen proberen om een supplement aan elke maaltijd toe te voegen welke betaïne HCL bevat (bijv. Vitakruid Betaine HCL (link naar bol.com)). Dit voegt extra zuurgraad en spijsverteringsenzymen toe aan jouw maag om je te helpen met het verteren van voedsel en het zo uit de handen van de SIBO bacteriën houden.

Zure vruchten SIBO

Uw voeding aanpassen

Aangezien de SIBO bacteriën met je mee eten, is het een goed idee om ervoor te zorgen je hen zo min mogelijk voedsel geeft. Maak je geen zorgen, ik vertel je niet om te stoppen met eten….
Zorg ervoor dat je gebruik maakt van verschillende kleine porties gezonde voeding gedurende de dag en dat je goed kauwt. Op deze manier krijgt jouw lichaam de kans om jouw voedsel te verteren alvorens het de SIBO bacteriën bereikt. En er zijn geen grote hoeveelheden voedsel waaraan jouw SIBO bacteriën zich tegoed kunnen doen.

Daarbij, zorg ervoor dat je probiotische voedingsmiddelen toevoegt aan jouw dieet. De gezonde bacteriën uit het voedsel concurreren met de SIBO bacteriën waardoor het moeilijker voor hen om zich te vestigen op de verkeerde plaatsen. Producten die probiotica bevatten zijn bijvoorbeeld gefermenteerde voedingsmiddelen (zuurkool, Kimchi, augurken), yoghurt, kefir of kombucha.

Vaak wordt het aangeraden om een laag FODMAP dieet te volgen (voor mijn artikel, klik hier), maar volgens de Monash University FODMAP blog, is er geen wetenschappelijk bewijs voor dit advies. Toch, met SIBO is het slim om voedselintoleranties te vermijden, aangezien dit de beweging van jouw darm kan vertragen. En SIBO is vaak verwant aan PDS. Dus ik zou zeggen dat het FODMAP dieet zeker het proberen waard is.

De andere manier is om IgG voedselintolerantie testen te doen, en dan deze voedingsmiddelen te vermijden. Dit is een andere test dan IgE, die immuun reacties door voedselallergieën aangeeft.

En tot slot, eet veel vezels! Hoe meer vezels je eet, hoe beter je darmen bewegen. Darmen moeten knijpen en duwen om de vezel voort te stuwen, en hoe sneller en beter dit gaat, hoe minder kans de SIBO bacteriën hebben om zich te vestigen.

Het behandelen van de bacteriële overgroei

Er zijn bepaalde kruiden en specerijen die helpen voorkomen dat de bacteriële overgroei kan ontstaan, dus gebruik die in overvloed tijdens de voorbereiding van jouw maaltijden! De volgende kruiden en specerijen worden genoemd als gunstig in de behandeling van SIBO: oregano, berberine, zwarte walnoot, knoflook, kruidnagel, pepermuntolie. Al deze kruiden kunnen ook worden gekocht in de vorm van supplementen.

Behandeling van voedingstekorten

In het herstelfase van SIBO is het verstandig om een vitamine supplement te nemen. Omdat je concurreert met de SIBO bacteriën voor voedingsstoffen, is het het beste om ervoor te zorgen gewoon genoeg voedingsstoffen binnenkrijgt. Vooral vitamine B12, D, E, K en de mineralen calcium, magnesium zink, ijzer en mangaan lopen het risico op tekorten. Dus neem deze vitamines extra, of zoek een goede multivitamine (bijv. Flinndal Multi (link naar bol.com)).

Met multivitaminen moet je alleen wel de etiketten goed lezen. Ik schrijf hier binnenkort een meer uitgebreid artikel over, maar voor nu, zorg ervoor dat ze niet te hoog gedoseerd zijn. Ga voor ongeveer 100-150% ADH, omdat je ook een gezond voedingspatroon hebt waarbij je voedingsstoffen binnenkrijgt.

Andere supplementen die kunnen helpen om meer voedingsstoffen op te nemen, zijn spijsverteringsenzymen. Deze enzymen zullen je helpen jouw voedsel te verteren, en maken het makkelijker voor je lichaam om de voedingsstoffen te absorberen.

Het creëren van een gezonde levensstijl

De beweging van jouw darm is sterk afhankelijk van de levensstijl die je hebt. Lichaamsbeweging en stress zijn de twee belangrijkste factoren die de beweging van jouw darm kunnen beïnvloeden.
Zorg ervoor dat je genoeg beweging krijgt en je stressniveaus vermindert. Manieren om dit te doen, zijn door het doen van yoga, wandelen, fietsen, pilates of Tai Chi. Maar eigenlijk alles wat je leuk vindt, en wat jou in beweging krijgt, zal goed werken!

Nou, dat is het voor nu over SIBO! Denk je dat je SIBO hebt/had? Hoe heb je het opgelost? Laat het me weten!

Boekentips op bol.com*



4 thoughts on “SIBO (bacteriële overgroei in de dunne darm)”

  • Hoi Manon,
    Bedankt voor het mooi en zeer begrijpbaar artikel!
    Al jarenlang kamp ik met IBS en neem hiervoor Spasmomen en/of Kijimea met wisselend resultaat. Echter wilde ik graag de oorzaak van het probleem weten en aanpakken in plaats van dit met medicatie te blijven bestrijden. Bij een H2 test is er nu SIBO vastgesteld en er werd gezegd dat er mogelijk zelfs geen IBS is maar enkel SIBO. Om van de SIBO af te geraken ben ik nu enkele dieetaanpassingen aan het doen en wil ik ook enkele supplementen nemen in combinatie met een H2 thuistest (Foodmarble) om te kijken of ik de bacteriën Toch niet (onbewust) te eten geef 🙂
    In je artikel schrijf je dat knoflook een goed supplement zou kunnen zijn maar bij een Fodmap dieet is knoflook (en ajuin) volledig uit den Boze. Wat is jou mening hierover? Soms zijn artikels zo tegenstrijdig dat het moeilijk is een goed dieet te bepalen…
    Groeten,
    Wouter

    • Hallo Wouter,

      Goed om te horen had mijn artikel nuttig voor je is! Het is inderdaad vaak lastig om de oorzaak en oplossing voor IBS te vinden. Als er bij jou nu SIBO uit is gekomen, is het inderdaad slim om je voeding en supplementen op aan te passen. De knoflook kan daarbij helpen, maar dat is wel erg afhankelijk van de reactie die jou lichaam daar op heeft. Als jij altijd zonder problemen knoflook hebt gegeten, kun je dit prima gebruiken. Maar als je al eens een FODMAP dieet hebt gedaan, waarbij een intolerantie voor Fructanen is gebleken, zou ik de knoflook achterwege laten en het met de andere supplementen proberen. Ik hoop je zo wat meer duidelijk te hebben geven!

    • Heej Wouter,

      Mocht je er nog mee bezig zijn: Allicin is knoflook extract. Er wordt gezegd dat dat voor veel mensen het verschil maakt, omdat de overige stoffen die in knoflook voorkomen dan niet aanwezig zijn en dus geen reactie kunnen geven.
      Google ook eens artikelen van Mark Pimentel! En je kan veel vinden op de website van Dr Siebecker, http://www.siboinfo.com.
      Ook is sibosos een aanrader.
      Begin januari 2020 is er een nieuw artikel gepubliceerd als een richtlijn voor SIBO. En daarin wordt nu ook een nieuwe term aan methaan dominante sibo (vaak benoemd als de obstipatie variant) gegeven, omdat het bij de methaan productie niet écht gaat om bacteriën, maar om archaea.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *